Là dân tộc có số dân ít nhất trong 54 dân tộc Việt Nam, với hơn 3.000 người và chỉ có duy nhất ở huyện Mường Tè và huyện Nậm Nhùn (Lai Châu), người Mảng sinh sống trên địa bàn có địa hình chia cắt, hiểm trở, cách biệt với các dân tộc khác trong vùng. Họ có nhiều phong tục tập quán rất độc đáo như nghi lễ trên nương, lên nhà mới, đặc biệt là nghi lễ vòng đời của một con người từ lúc sinh ra, lễ đặt tên, lễ trưởng thành với tục xăm miệng, lễ gọi hồn chữa bệnh, nghi lễ hôn nhân, nghi lễ tang ma… Trong số đó phải kể đến các nghi lễ trong đám cưới.

Người Mảng thường tổ chức cưới khi mùa màng đã thu hoạch xong. Ngày cưới, nhà trai mang lễ vật sang và tổ chức cưới tại nhà gái. Đám cưới diễn ra trong 4 ngày, 2 ngày tại nhà gái và sau đó lại tổ chức 2 ngày ở nhà trai.

Để lấy vợ, chàng trai người Mảng cần phải có người làm mối. Sau khi tổ chức hôn lễ nhà trai phải mang sang nhà gái một số lễ vật như: Bạc trắng, lợn, gà, gạo nếp, rượu cần, cá suối sấy khô và đặc biệt không thể thiếu hai bó thịt sóc hoặc chuột sấy khô.

 

Ông mối và đại diện nhà trai quỳ lạy nhà gái trước khi thưa chuyện. Ảnh Internet

Những lễ vật mà nhà trai mang sang để tổ chức cưới, nhà gái đem chia lại cho anh em và người trong bản mỗi người một phần. Bố mẹ chú rể không được đến dự ở nhà gái, người Mảng quan niệm Lễ vật họ mang đến là đổi lấy con dâu, nếu họ đến và ăn những thức ăn đó sẽ ảnh hưởng đến đôi vợ chồng sau này. Vì vậy, khi ở nhà cô dâu 2 ngày chú rể không ăn thức ăn ở đó mà tự nấu ăn riêng.

 

 

Cô dâu chú rể phải tự nấu đồ ăn cho mình và ăn riêng. Ảnh: Internet

Một số nét độc đáo trong đám cưới của người Mảng là tục châm thuốc mời gia đình hai họ và khách khứa; hất nước, rượu, bôi nhọ nồi... vào mặt những người trong đoàn đưa, đón dâu cho may mắn... Ở nhà trai, mọi thủ tục cơ bản giống như khi cưới bên nhà gái, song cặp vợ chồng trẻ không phải ăn riêng ở riêng như bên nhà gái. 

 

 

Nhà gái sẽ tìm mọi cách mời rượu, bôi nhọ nồi vào mặt ông mối và những người trong đoàn đón dâu để mong điều may mắn. Ảnh: Internet

Ngày nay, quan niệm hôn nhân của người Mảng còn rất lạc hậu. Người Mảng quan niệm rằng: "Khi con gái đi lấy chồng sinh con, những đứa con ấy mang họ khác thì không còn là con ma của nhà mình, nên con của anh em trai và con của chị em gái được quyền tự do tìm hiểu xây dựng gia đình". Chính hôn nhân cận huyết, cùng với sự thiếu hiểu biết của người Mảng nên nạn tảo hôn rất nhiều, dẫn đến suy thoái giống nòi.

 

TH