(Bộ VHTT công nhận di tích quốc gia, quyết định số 61/1999 QĐ/BVHTT ngày 13/9/1999)

“Về sông Bảo Định bờ đông

Có ngôi chợ Cũ, có chùa Bửu Lâm”

Tên di tích : Chùa Bửu Lâm – Là một trong số những ngôi chùa cổ nhất Tiền Giang

Địa điểm : số 162B, khu phố 7, đường Anh Giác, phường 3, thành phố Mỹ Tho

Theo các vị sư sãi nơi đây kể lại: Vào những năm cuối thế kỷ XVII đầu thế kỷ XVIII, Chúa Nguyễn di dân từ các tỉnh miền Trung vào miền Nam khai khẩn đất hoang để lập làng định cư, sinh sống. Trong đoàn người ấy có một vị ni cô (không rõ tên) am hiểu về cây thuốc nam đã đến xóm Dầu (nơi ngày xưa nhân dân sống bằng nghề ép dầu mù u) lập am nhỏ để tu niệm và trồng cây thuốc chữa bệnh cho nhân dân quanh vùng. Sau khi ni cô qua đời, không người kế vị, những cây thuốc quí không người chăm sóc, ngày một sinh sôi, nảy nở. Đến năm 1802, bà Phạm Thị Đạt - một phật tử giàu có và mộ đạo nhất trong vùng - đã rước Hòa thượng Tiên Hiện Từ Lâm về trụ trì. Bà bỏ tiền ra xây dựng lại ngôi chùa bằng các loại gỗ quí, có qui mô lớn và tồn tại đến ngày nay. Để tưởng nhớ đến công đức của vị ni cô sáng lập ra chùa đầu tiên và thấy nhiều cây thuốc quí mọc quanh chùa, Hòa thượng Tiên Hiện đặt tên chùa là "Bửu Lâm" với ngụ ý "báu vật nhiều như cây trong rừng"

Chùa Bửu Lâm thờ Phật theo phật giáo Đại thừa thuộc dòng Lâm Tế Chánh Tông ở Nam bộ. Chùa được xây dựng gồm 3 phần: tiền đường, chánh điện và hậu tổ. Mái lợp ngói hình vảy cá gồm 2 lớp mái cách khoảng. Mặt dựng được trang trí hoa văn rất đẹp. Trên bệ thờ của ngôi chánh điện, tượng Phật ngồi cao lớn, gương mặt nhân hậu như đang nhìn xuống phật tử bên dưới, chung quanh có hàng chục tượng lớn nhỏ làm bằng nhiều loại vật liệu với dáng vẻ khác nhau. Gian chánh điện được trang trí 9 bộ bao lam với những họa tiết và đường nét tinh xảo. Bộ bao lam trước bàn thờ chánh điện chạm lộng công phu với bộ "Cửu Long phún thủy" và đôi long trụ "Cá hóa rồng" sơn son thếp vàng óng ánh. Các bộ bao lam còn lại được chạm khắc mai điểu, song phụng chầu cuốn thư, mẫu đơn, chim trĩ và các họa tiết tứ linh, tứ quí, sen... Bên cạnh đó, nghệ thuật chạm khắc gỗ còn được thể hiện trên 12 tấm hoành phi nền là một tấm gỗ dày 20cm, trên chạm 2 đến 3 lớp với hoa văn được thể hiện công phu, sinh động, xung quanh chạm tứ linh, lưỡng long tranh châu... Đó là những tác phẩm khắc chữ nổi rất độc đáo, thực hiện bởi các đôi tay tài hoa, khéo léo của những nghệ nhân chạm trổ cách đây trên 100 năm.

Chùa Bửu Lâm là một công trình kiến trúc cổ tiêu biểu nhất thế kỷ 19 ở đồng bằng sông Cửu Long . Về mặt lịch sử chùa còn là cơ sở cách mạng vững chắc của Thị Ủy Mỹ Tho trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược.

                                      ( Nguồn : Tổng hợp )